احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

48

اسرار گياهان دارويى ( فارسى )

صعتر - سيتر - زروه - بوبه - غام - حاشا - حاشابرى - نمام - نمام‌الملك - نعنا فلفلى - مرزنجوش آفريقايى . Thymus . sespyllum - serpolet - wild . thyme - batard - thym . rouge - serpollet - Thym . Sevrpolet - Thyme - thym - Thym batard . مشخصات : گياهى است از خانوادهء labiatae يا menthaceae ، علفى و پايا و چندساله كه شبيه صعتر و پونه كوهى است . داراى ساقه‌هاى هوائى متعدد و پرپشت و كوتاه و خزنده و در قسمت قاعدهء چوبى به رنگ قهوه‌اى و در قسمت فوقانى ساقه سبز و نرم مىباشد و بلندى ساقه 20 تا 50 سانتيمتر و داراى ريشه‌اى با الياف چوبى مىباشد . ساقهء زيرزمينى آن كمى چوبى . برگ‌هاى آن به رنگ سبز خاكسترى و به شكل بيضى خيلى كوچك و در اغلب گونه‌ها كرك‌دار و در گونهء وحشى آن بىكرك است ، به طول متوسط 6 و عرض متوسط 2 ميلىمتر . گل‌هاى آن كوچك و خوشه‌اى ، به رنگ سفيد مايل به بنفش و سرخ مىباشد كه تا تيرماه و يا مرداد تمام مىشود . تخم آن ريز و كوچكتر از تخم خردل و تمام اعضاء اين گياه معطر است . گونه‌هاى مختلفى از اين گياه در مناطق مختلف ايران از جمله در ارتفاعات منجيل ، اراك ، كردستان ، كرمانشاه ، دامنه‌هاى جنوبى البرز ، آزاد بر طالقان ، توچال ، درهء كرج ، آذربايجان ، كرمان ، شاهوار كوه در ارتفاعات 3700 - 2900 متر ، اورامان كردستان ، رودبار ، نور ، كجور ، درهء چهل دختر گرگان شناسايى شده است . طبيعتى بسيار گرم و خشك دارد . تركيب شيميايى : اسانس روغنى فرّار به نام سرپوله - ترپن‌الكل - ايزومر آن‌اورسوليك اسيد - اولئانوليك اسيد - پينن - ال پينن - دىال‌پينن - سيمن - پىسيمن - تيمول - پاراتيمول - ترپن - بورنيل‌آستات - لينالول - بورنئول - كارواكرول - خواص درمانى : 1 - تازهء آن را به صورت سبزى با غذا بخوريد . بسيار مفيد است ، معده را تقويت مىكند ، براى تقويت ديد چشم نافع است . 2 - خوردن 10 گرم كوبيدهء آن مخلوط با عسل و آب گرم براى درمان فلج و لقوه و رفع فراموشى ، درمان صرع ، تقويت كليه و قوهء باه مفيد است .